Mamy w kadrze

„Mamy w kadrze” to pilotażowy kameralny projekt wzmacniający działania dla kobiet w Muzeum Fotografii (MuFo) w Krakowie. Zaplanowany jako dwuczęściowy cykl spotkań, stworzony z myślą o mamach, które potrzebują chwili wytchnienia i rozmowy z innymi dorosłymi. Podczas pierwszego spotkania uczestniczki, w spokojnej atmosferze, oglądały wybrane fotografie i rozmawiały o doświadczeniu macierzyństwa oraz zmianach, jakie ze sobą niesie. Drugie poświęcone było fotografowaniu: każda z osób mogła stworzyć własny, intymny portret. Efektem były zdjęcia wykonane w technice podwójnej ekspozycji. 

Opisując projekt, koordynatorka Marysia Masternak odwołała się do fenomenu, jakim były zdjęcia „hidden mothers”, czyli „ukryte matki”. Mówiła tak: „Ukryte matki to określenie z historii fotografii, głównie z XIX wieku. Odnosi się do zdjęć małych dzieci, na których dorośli – najczęściej matki – są fizycznie obecni, ale „ukryci”: zasłonięci tkaniną, obcięci kadrem, przykryci kocem albo wtopieni w tło. Wczesne techniki fotograficzne wymagały bardzo długiego czasu naświetlania, a małe dzieci trudno było utrzymać w bezruchu. Matki trzymały więc je stabilnie, starając się jednocześnie „zniknąć” ze zdjęcia. W efekcie powstawały fotografie, na których widać niemowlę lub dziecko, a obok niego tajemniczą, zasłoniętą postać. Przywołałam to porównanie, bo czasami jest tak, że gdy rodzą się dzieci, matki znikają. Wszyscy są zainteresowani samopoczuciem dziecka, to jemu przynosi się prezenty, dba o nie. Potrzeby mam są zepchnięte na drugi plan i to od nich wymaga się poświęceń (czasami porzucenia własnych pasji, zainteresowań, stylu życia, potrzeb) na rzecz dzieci. Mamy starają się utrzymać wszystko w ramach, sprawić, „by zdjęcia wyszły ostre i wyraźne”, chcą wszystko kontrolować, a czasami kompletnie to nie wychodzi (one „są ukryte”, „dzieci się kręcą”, a „zdjęcia wychodzą nieostre”) – to rodzi frustrację”.